کتاب کمال الدین و تمام النعمة شیخ صدوق
کتاب کمال الدین و تمام النعمة شیخ صدوق
کمالالدین و تمامالنعمة اثر شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه قمی، از مهمترین آثار حدیثی شیعه در موضوع امامت و مهدویت است؛ کتابی که با تمرکز ویژه بر مسئله غیبت و ظهور حضرت ولیعصر، امام مهدی سلام الله علیه، مجموعهای گسترده از روایات و استدلالهای مرتبط با این موضوع را گرد آورده است.
این کتاب در دورهای نوشته شد که مسئله غیبت امام مهدی سلام الله علیه، بیش از هر زمان دیگری نیازمند تبیین و پاسخگویی به پرسشهای اعتقادی بود. شیخ صدوق در این اثر تلاش کرده است مبانی اعتقادی غیبت، ضرورت وجود حجت الهی و ویژگیهای امام مهدی سلام الله علیه را بر پایه روایات اهل بیت علیهم السلام تبیین کند.
کمالالدین از این جهت تنها یک مجموعه حدیثی نیست؛ بلکه بخشی مهم از تلاش عالمان امامیه برای حفظ و صورتبندی معرفت مهدوی در دوره غیبت است.
کمالالدین؛ کتابی برای زمانه غیبت
غیبت، فقط نبودنِ یک امام در میان مردم نیست؛ مسئله اصلی این است که انسان در دوران غیبت چگونه نسبت خود را با حجت خدا حفظ کند.
کمالالدین و تمامالنعمة از آثاری است که به همین پرسشهای بنیادین نزدیک میشود.
چرا غیبت رخ داد؟
امام مهدی سلام الله علیه چه کسی است؟
پیش از ظهور او چه نشانههایی رخ خواهد داد؟
چگونه میتوان وجود حجت الهی را شناخت؟
و انسان در دوران غیبت چه نسبتی با امام خود دارد؟
شیخ صدوق پاسخ این پرسشها را در میان روایتها و گزارشهای رسیده از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام دنبال میکند.
از شناخت امام تا شناخت زمانه خود
یکی از ارزشهای آثار بنیادین مهدوی این است که مخاطب را از یک انتظار مبهم به سوی معرفت حرکت میدهند.
انتظار، بدون شناخت، میتواند صرفاً یک امید باشد؛ اما انتظار همراه با معرفت، به نوعی زیستن تبدیل میشود.
کمالالدین و تمامالنعمة مخاطب را با روایات و مباحثی روبهرو میکند که برای شناخت امام مهدی سلام الله علیه، غیبت و آینده موعود در میراث حدیثی شیعه اهمیت دارند.
درباره مؤلف؛ شیخ صدوق
شیخ صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی از بزرگترین محدثان و عالمان شیعه در قرن چهارم هجری است.
او نقش مهمی در حفظ و تدوین میراث حدیثی امامیه داشت و آثار متعددی در حوزه اعتقادات، حدیث و معارف اهل بیت علیهم السلام تألیف کرد.
از مشهورترین آثار او میتوان به من لا یحضره الفقیه، یکی از کتب اربعه شیعه، اشاره کرد.
کمالالدین و تمامالنعمة نیز یکی از مهمترین آثار او در حوزه مهدویت و غیبت است.
مهمترین مباحث مطرحشده
اثبات امامت و ضرورت وجود حجت الهی
روایات مربوط به امام مهدی سلام الله علیه
ولادت حضرت ولیعصر سلام الله علیه
مسئله غیبت
فلسفه و علل غیبت
طول عمر امام مهدی سلام الله علیه
نشانههای ظهور
اخبار مربوط به ظهور و قیام حضرت
روایات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله درباره مهدی موعود
روایات ائمه اهل بیت علیهم السلام درباره امام مهدی سلام الله علیه
پاسخ به برخی شبهات مربوط به مهدویت و غیبت
چرا کتاب کمال الدین و تمام النعمة؟
کمالالدین برای کسی است که نمیخواهد مهدویت را تنها در حد چند روایت، مناسبت یا مفهوم کلی بشناسد.
این کتاب بازگشت به یکی از سرچشمههای اصلی معرفت مهدوی است؛ اثری که به جای ساختن تصویری احساسی از انتظار، خواننده را به شناخت امام، غیبت و جایگاه حجت الهی دعوت میکند.
در نگاه کتاب مهموم، انتظار زمانی عمق پیدا میکند که معرفت پیدا کند.
انسان منتظر، فقط کسی نیست که چشم به آینده دوخته است؛ کسی است که امروز خود را بر اساس حقیقتی که به آن ایمان دارد، میسازد.
و شاید به همین دلیل، خواندن کمالالدین برای مخاطب امروز بیش از آنکه بازخوانی یک کتاب قدیمی باشد، بازگشت به یک پرسش همیشگی است:
اگر امام زمان سلام الله علیه حاضر است، من در عصر غیبت چگونه باید زندگی کنم؟