کتاب البکاء للحسین علیهالسلام | گریه برای امام حسین علیهالسلام
البکاء للحسین علیهالسلام
اشک، اگر از معرفت برخاسته باشد، فقط قطرهای از چشم نیست؛ نشانی است از چیزی که در جان انسان اتفاق افتاده است.
«البکاء للحسین علیهالسلام» درباره یکی از قدیمیترین و عمیقترین جلوههای پیوند شیعه با سیدالشهداء علیهالسلام است: گریستن برای حسین علیهالسلام.
اما چرا برای حسین گریه میکنیم؟
آیا اشک، صرفاً واکنشی عاطفی به یک مصیبت تاریخی است؟
یا در فرهنگ اهلبیت علیهمالسلام، گریه بر حسین علیهالسلام معنایی فراتر از اندوه دارد؟
این کتاب، مخاطب را به همین پرسش نزدیک میکند.
چرا برای حسین گریه میکنیم؟
کربلا قرنهاست گذشته است.
اما هنوز وقتی نام حسین علیهالسلام میآید، چشمهای بسیاری خیس میشود.
این اتفاق را نمیتوان فقط با یک حادثه تاریخی توضیح داد.
حسین علیهالسلام برای شیعه یک شخصیت تاریخی نیست که صرفاً بر او تأسف بخورد؛ او نشانهای از حقیقت، آزادگی و ولایت است.
به همین دلیل، اشک بر او نیز میتواند حامل معنا باشد.
اشک؛ زبان دل
گاهی زبان نمیتواند چیزی را که در درون انسان اتفاق افتاده توضیح دهد.
اشک توضیح نمیدهد.
شهادت میدهد.
وقتی انسان برای حسین علیهالسلام میگرید، در حقیقت دارد نسبت خود را با آن حقیقتی که حسین برای آن ایستاد آشکار میکند.
اشک میتواند بگوید:
من این رنج را میفهمم.
من این مظلومیت را بیاهمیت نمیدانم.
من هنوز با حسین بیگانه نشدهام.
گریه، پایان راه نیست
اما یک نکته مهم وجود دارد:
اشک نباید پایان معرفت باشد؛ باید آغاز آن باشد.
اگر برای حسین گریه کردیم، باید بپرسیم:
حسین برای چه ایستاد؟
چه چیزی را نپذیرفت؟
چه چیزی را فدای حقیقت کرد؟
و من امروز در زندگی خودم با همان حقیقت چه نسبتی دارم؟
اینجاست که عزاداری از یک واکنش احساسی، به یک رابطه تربیتی تبدیل میشود.
حسین را فقط با اشک نشناسیم
ممکن است انسانی سالها برای امام حسین علیهالسلام گریه کند، اما هنوز حسین را نشناسد.
همانطور که ممکن است کسی درباره فضائل امام حسین علیهالسلام بسیار بداند، اما محبتش در زندگی او اثر چندانی نداشته باشد.
مهم، جمع این دو است:
معرفت و محبت.
اشک، اگر بر معرفت تکیه کند، عمیق میشود.
و معرفت، اگر به محبت نرسد، خشک میشود.
اشکی که انسان را تغییر میدهد
ارزش اشک فقط در لحظهای که جاری میشود نیست.
ارزش آن را باید در بعد از مجلس هم جستوجو کرد.
اگر برای مظلومیت حسین گریستم، آیا نسبت به ظلم حساستر شدم؟
اگر برای غربت او گریستم، آیا در زندگی خودم اهل بیتفاوتی نیستم؟
اگر برای وفاداری اصحابش گریستم، خودم چقدر وفادارم؟
اگر از شنیدن نام عباس علیهالسلام متأثر شدم، در عهدهای خودم چگونهام؟
اینجاست که اشک، از چشم عبور میکند و وارد سبک زندگی میشود.
عاشورا؛ حادثهای که هنوز تمام نشده است
کربلا در سال ۶۱ هجری اتفاق افتاد.
اما عاشورا هنوز در حافظه شیعه زنده است.
چرا؟
چون مسئله عاشورا فقط این نیست که:
چه کسی کشته شد؟
مسئله این است که:
چه چیزی کشته شد و چه چیزی باقی ماند؟
حسین علیهالسلام شهید شد؛
اما حقیقتی که برای آن ایستاد، باقی ماند.
و اشک، یکی از راههای زنده نگه داشتن همین حقیقت است.
محبت، وقتی جدی میشود که هزینه داشته باشد
محبت حسین علیهالسلام فقط دوست داشتن یک نام مقدس نیست.
محبت واقعی، انسان را تغییر میدهد.
اگر حسین علیهالسلام برای حقیقت هزینه داد، محبت او باید ما را به حقیقت نزدیکتر کند.
اگر در کربلا میان حق و باطل انتخاب شد، محبت حسین باید در انتخابهای کوچک زندگی ما نیز خودش را نشان دهد.
محبّ حسین، فقط کسی نیست که برای او گریه میکند؛ کسی است که میخواهد شبیه راه او انتخاب کند.
چرا این کتاب؟
در میان کتابهای عاشورایی، بعضی آثار تاریخ کربلا را روایت میکنند.
بعضی به شخصیتهای عاشورا میپردازند.
بعضی درباره فلسفه قیام سخن میگویند.
و بعضی، به سراغ خودِ عزاداری و گریه بر حسین علیهالسلام میروند.
«البکاء للحسین» از این جهت میتواند برای مخاطبی ارزشمند باشد که میخواهد درباره یکی از بنیادیترین سنتهای عزاداری شیعه، عمیقتر بیندیشد.
نه فقط اینکه:
«چرا گریه میکنیم؟»
بلکه:
«این گریه قرار است با ما چه کند؟»
برای انسان عمیق
در جهان مهموم، این کتاب را میتوان کنار یک پرسش جدی گذاشت:
آیا اشک من فقط احساس من است، یا معرفت من را هم تغییر میدهد؟
چون مخاطب مهموم قرار نیست فقط احساس بیشتری داشته باشد.
قرار است فهم عمیقتری پیدا کند.
گریه برای حسین علیهالسلام اگر به معرفت برسد، انسان را از سطح حادثه به عمق حقیقت میبرد.
و شاید یکی از زیباترین شکلهای عزاداری همین باشد:
چشم خیس شود؛
اما عقل هم بیدارتر شود.
برای چه کسی مناسب است؟
این کتاب مناسب است برای کسی که:
به معارف عاشورا و سیدالشهداء علیهالسلام علاقه دارد؛
میخواهد درباره فلسفه و جایگاه گریه بر امام حسین علیهالسلام بیشتر بداند؛
به دنبال مطالعه روایی و معرفتی درباره عزاداری است؛
میخواهد میان محبت، اشک و معرفت ارتباط عمیقتری برقرار کند؛
یا میخواهد عزاداری خود را از یک عادت سالانه به یک رابطه آگاهانه با سیدالشهداء علیهالسلام تبدیل کند.
یک نگاه مهموم به «البکاء»
گاهی یک قطره اشک، اگر از شناخت آمده باشد، از هزاران جمله رساتر است.
اما اشکی که برای حسین ریخته میشود، نباید ما را فقط به گذشته ببرد.
باید چیزی از حسین را به امروز ما بیاورد.
غیرت.
وفاداری.
آزادگی.
ایستادگی.
عبودیت.
و حقیقتجویی.
چنین اشکی دیگر فقط اشک نیست.
یک عهد است.